الف

900 روز تأخیر در 18 پروژه شهرداری مشهد


6 اردیبهشت 1400 - 10:26
65605d172e
برای روشن شدن میزان تاخیر در پروژه‌های عمرانی مشهد، طبق اطلاعات سامانه ناظر، می‌توان گفت پروژه‌های تکمیل شده و در حال احداث شهرداری مشهد در مجموع تاکنون 906 روز تاخیر داشته است.

به گزارش مشهد فوری، رویکرد عمرانی شهرداری مشهد به ویژه در دو سال اخیر باعث کلنگ زنی پروژه‌های عمرانی بسیاری به خصوص در حوزه ترافیک و تقاطع سازی در شهر مشهد شد. 

پروژه‌هایی که بعضی از آن‌ها به ثمر نرسیده و احتمالا زمان بهره برداری‌شان، در دوره مدیریت شهری آینده می‌شود. تاخیر در پروژه‌های شهری تاکنون با انتقادهای جدی مواجه بوده است. شاید بیشترین انتقادها از تاخیر پروژه‌ها مربوط به احداث پارکینگ آزادی بود. پارکینگی که البته حاشیه‌های دیگری هم داشت، از جمله گران تمام شدن پروژه. پروژه‌ای که در زمان شهرداری تقی‌زاده خامسی کلنگ احداثش زده شد.

3 عامل اصلی تاخیر در بهره برداری پروژه ها
اما انتقادها از تاخیرهای پروژه‌های شهرداری به این یک مورد ختم نشد، تا جایی که محمدرضا کلایی، شهردار مشهد هفته گذشته در حاشیه مراسم آغاز عملیات اجرایی پروژه چپ گرد غیر همسطح پیامبر اعظم(ص) به بزرگراه آیت ا... هاشمی رفسنجانی در این مورد پاسخ داد و گفت: «در برخی از موارد انتقاداتی در خصوص زمان بندی اجرای پروژه‌ها از سوی شهروندان مطرح و گاهی اوقات از تاخیر در زمان‌بندی‌ها گلایه‌هایی می‌شود، در شرایط رکود اقتصادی، شیوع کرونا و شرایطی که نیروی متخصص کافی نداشتیم و مشاوران ما به اندازه کافی زبده نبودند، شاهد اتفاقات خوبی در حوزه عمرانی بوده‌ایم. اجرای تعداد زیادی پروژه عمرانی باعث شد که مشاورانی زبده و مسلط به موضوعات و مهندسان جوانی داشته باشیم که در روند اجرای این پروژه‌ها استاد شده‌اند و می‌توانند در خدمت شهر باشند.»
 
افتتاح کنیم یا کلنگ بزنیم؟
انتقادها از تاخیرها و واکنش شهردار در هفته گذشته باعث شد، میزان تاخیر در پروژه‌های اصلی شهرداری را بررسی کنیم. بررسی که البته به عدد و رقم‌های عجیب و غریبی رسید. 906 روز تاخیر در 18 پروژه شهری! عددی که به سادگی نمی2توان از کنار آن گذشت. به خصوص آن که به تازگی احداث دو پروژه دیگر در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است. در حالی که معمولا انتظار این است که در پایان دوره مدیریت شهری، پروژه جدیدی شروع نشود اما به تازگی دو پروژه بزرگ دیگر یعنی احداث دوربرگردان غیرهم سطح آزادی به جانباز با زمان اجرای 300 روزه  و دیگری چپ گرد حاج قربان در بزرگراه پیامبر اعظم(ص) با زمان اجرای 10 ماهه  کلید خورده است.
اگر چه این پروژه‌ها نیز از مطالبات مردمی بوده‌اند و گره گشای ترافیک در معابر یاده شده هستند اما این سوال مطرح می‌شود که بهتر است در پایان دوره مدیریت شهری، تمرکز بر اتمام پروژه‌های ناتمام باشد یا کلنگ زنی پروژه‌ای جدید؟ به خصوص آن که شهردار مشهد در بهمن سال گذشته گفته بود: تعریف نشدن پروژه‌های جدید و اهتمام به تکمیل پروژه‌های ناتمام با رعایت صرفه‌جویی در هزینه‌های عمومی مدیریت شهری و محرک توسعه نواحی کم برخوردار و حاشیه شهر مورد توجه ماست.
 
چرا قطار شهری نه؟
شهردار مشهد در اقدامی تحسین برانگیز که شاید خیلی از شهرداران کلان شهرها شانه مسئولیت را از آن خالی کنند، تصمیم گرفت تابلوی روزشمار را بر فراز هر پروژه عمرانی نصب کند تا مردم شاهد و ناظر پیشرفت و تاخیر پروژه‌ها باشند، از سوی دیگر در شرایط رکود اقتصادی ناشی از کرونا و سخت شدن تحریم‌ها، الحق و الانصاف تامین هزینه‌های مالی پروژه‌های شهرداری نمره درخشانی در کارنامه این دوره مدیریت شهرداری ثبت می‌کند، هر چند نباید از طرح ویژه تهاتر بدهی‌های دولتی چشم پوشی کرد. اقدامی که در سایه تفاهم دولت و تلاش شهردار جوان به ثمر نشست و میلیاردها تومان را به شهر مشهد سرازیر کرد. موفقیت شهرداری در استفاده از ظرفیت بند «و» تبصره 5 باعث شد، بدهی شهرداری به بانک‌ها تهاتر و شهرداری از لیست سیاه بانک‌ها خارج شود و دیگر مجبور به پرداخت جریمه‌های میلیاردی هم نباشد. اقدامی که معلوم نیست در آینده و با تغییر دولت و مدیریت شهری همچنان پابرجا بماند. عده از کارشناسان شهری بر این باورند که اگر شهرداری این ظرفیت ایجاد شده را به سمت کلان پروژه های دیگری از جمله خطوط قطار شهری مشهد سوق می‌داد، فواید بیشتری نصیب شهروندان می‌شد. هر چند که در ظاهر شاید کمتر به چشم آید، چرا که بدون شک با وجود گذشت 21 سال از آغاز احداث خط یک قطار شهری مشهد، شایسته مجاوران و زائران این کلان شهر مذهبی نیست که امروز تنها 2 خط قطار شهری آن فعال باشد. به خصوص وقتی این موضوع را با خطوط متروی تهران مقایسه می‌کنیم، این تفاوت بیشتر آشکار می‌شود.
 
افزایش هزینه از جیب مردم
از طرف دیگر تعدد پروژه‌های تعریف شده به صورت همزمان که گاه از عهده و امکانات سازمان عمران شهرداری مشهد نیز خارج است، باعث بروز تاخیرهای چند ماهه و افزایش هزینه از جیب شهر و شهروندان می‌شود. به خصوص با وجود تورم افسارگسیخته وقتی یک پروژه بیش از 100 روز تاخیر می‌خورد، قطعا قیمت مواد مصرفی هم افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند. از سوی دیگر وقتی تابلوی روزشمار پروژه‌ها به شمارگان منفی می‌رسد، فشار برای تسریع در به ثمر رساندن پروژه‌ها شدت بیشتری می‌گیرد و این یعنی افزایش مبالغ و پاداش‌ها در قرارداد پیمانکار. بماند که بیم افتتاح پروژه‌های ناقص نیز وجود دارد.
 
ریاضی: شهردار مشهد یکی از دلایل به وجود آمدن تاخیرهاست
اگر چه دوست داشتیم در این گزارش پاسخ‌های شهردار مشهد را هم بشنویم اما تلاش چندین روزه خبرنگار ما برای گفت‌و‌گو با محمدرضا کلایی بی‌نتیجه ماند. پس از آن که کاظمی معاون عمران و حمل و نقل و ترافیک شهرداری نیز در این باره گفت2و‌گو نکرد، سراغ اعضای شورای شهر رفتیم.
 
رئیس کمیسیون عمران، حمل و نقل و ترافیک شورای شهر مشهد در واکنش به عدد مجموع تاخیرهای پروژه های شهری می‌گوید: این عدد ما را می‌ترساند ولی کار ارزشمندی انجام شده است. پیشنهاد می‌کنم متوسط تاخیر در پروژه ها را هم بررسی کنید.
 
مسعود ریاضی می‌افزاید: نکته ای که در این موضوع وجود دارد این است که تعداد پروژه های شهری در این دوره بی سابقه بوده و حتی واژه کم سابقه هم برای آن کم است و زمانی هم که برای اجرای این پروژه ها در نظر گرفته شده کم است. اما او با این حال شهردار مشهد را یکی از دلایل به وجود آمدن تاخیرها می‌داند و ادامه می‌دهد: زمان اجرای پروژه‌ها خیلی از اوقات توسط خود شهردار که شهردار جوانی هم هست، تعیین و خیلی کوتاه تعریف شده است. او معاونان و مدیران خود را تحت فشار قرار داد که پروژه‌ها در اسرع وقت انجام شود و زمان‌های تعیین شده همیشه خارج از قاعده‌ای بوده که پیش از این به طور معمول در نظر گرفته می‌شد و از زمان‌های پیشنهادی مشاور هم بیشتر است. این در حالی است که در هر پروژه اگر پیمانکار در اجرا تعجیل کند، بین 10 تا 15 درصد به صورت معمول تشویقی دریافت می‌کند.
 
از زمان پروژه ها رضایت دارم
رئیس کمیسیون عمران شورای شهر، در پاسخ به این سوال که با توجه به اظهارات قبلی آیا مدت زمان سه ساله ای که برای پروژه‌ای مانند ساخت یک سالن ورزشی مثل شهدای تاکسیرانی در نظر گرفته شده کم است؟ توضیح می‌دهد: زمان پروژه ها با توجه به اولویت‌های ما، بودجه مصرفی و نیازهای روز ما تعیین می‌شود.
 
وقتی می‌خواهیم پل بسازیم و در نهایت سرعت باید این کار انجام شود، مشاور زمان واقعی را که برای ساخت موفق پروژه نیاز است، اعلام می‌کند و با توجه به اضافه کاری و شب کاری و... زمان آن را 24 ماه مشخص می‌کند و می‌گوید امکان کوتاه کردن زمان آن وجود ندارد.
 
وقتی آقای شهردار آن جا می‌گوید، کار 24 ماهه را 12 ماهه تحویل بدهند، یعنی باید یک کار خارق العاده صورت گیرد اما مثلا در ساخت یک سالن ورزشی شاید این تسریع در پروژه مدنظر نباشد . در خصوص این سالن از نظر من هم زمان در نظر گرفته شده زیاد است و بررسی می‌کنم که چرا این مدت زمان مشخص شده است. وی با این حال می‌گوید: پس اگر نسبت به عرف بسنجیم تاخیری انجام نشده اما به نسبت انتظارات آقای شهردار تاخیرهایی صورت گرفته است و من از مدت زمان پروژه ها رضایت دارم.
 
تاخیر در پروژه طبیعی است
محمدرضا حیدری، رئیس شورای شهر مشهد با دفاع از عملکرد عمرانی شهرداری مشهد تصریح می2کند: تاخیر در پروژه‌های عمرانی طبیعی است.
 
پروژه‌های دولتی را ببینید که بعضی از آن ها سه یا چهار سال زمان می‌برد اما در این مدت شهرداری مشهد در این زمینه رکورد زده است.
 
وی می‌افزاید: احتمالا یکی از رقم‌های بالای این تاخیرها مربوط به پروژه پارکینگ آزادی است که بخش بزرگی از آن به انتقال خطوط شرکت‌های خدماتی مرتبط بوده که این شرکت‌ها حتی زیر بار هزینه‌های انتقال آن هم نرفتند و ما این هزینه سنگین را متحمل شدیم که زمان بر بود. در دور برگردان شهید برونسی و میدان نمایشگاه هم همین شرایط بوده است.
 
حیدری اظهار کرد: این پروژه را براساس طرح جامع حمل و نقل کشور و مصوبه شورای همتای استان تصویب کردیم و مطالعات آن نیز قبلا در شورای چهارم انجام شده بود و مصوبه آن شوراست. مابر اساس تکالیف شورا فقط اجرا کردیم، قرارداد 80 میلیاردی آن هم در آن زمان قابل دفاع بود اما نمی‌دانستیم به این افزایش قیمت‌ها میخوریم. رئیس شورای پنجم تاکید می‌کند: مهم‌ترین چالش پروژه‌های دولتی منابع بوده که تخصیص آن را گاهی به سال‌های بعد منتقل می‌کند در حالی که شهرداری هیچ گاه از نظر منابع مالی مشکلی نداشته و بلافاصله با ارائه متمم‌های پروژه، کمبود منابع را جبران می‌کرد. بخش بزرگی از افزایش هزینه‌ها هم به تعدیل‌ می‌شود، وقتی در ابتدای پروژه پیمانکار قیمت میلگرد را سه هزار و 500 تومان اعلام کرده اما این رقم رسیده به 14 هزار تومان، بودجه همان پروژه 80 میلیارد بوده که 130 میلیارد تومان تعدیل خورده است. این تعدیل‌ها همه براساس بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه است و هیچ ربطی به تاخیر ندارد.
 
توسعه قطار شهری گران تمام می‌شود
حیدری در پاسخ به این سوال که با توجه به تهاتر چهار هزار و 400 میلیاردی بدهی های بانکی شهرداری که حجم نقدینگی قابل توجهی را در اختیار شهرداری قرار داده، چرا مدیریت شهری به کلان پروژه2ای مانند توسعه خطوط قطارشهری توجه لازم را نداشته است؟ توضیح می‌دهد: وقتی هر کیلومتر احداث مترو از 250 میلیارد تومان به 700 میلیارد تومان رسید ما اگر کل این چهار هزار میلیارد تومان را هم در این بخش هزینه می‌کردیم چقدر کار انجام می‌شد؟ ضمن این که در پروژه مترو بخشی از مشکل کلان شهرها مربوط به 50 درصد حق شهرداری است که کار می‌ماند اما ما هیچ وقت این مشکل را نداشتیم و پرداختیم اما مثلا در پروژه خط 2 قطار شهری دولت اعلام کرده که در  سه مرحله بودجه اختصاص داده و پرونده آن را بسته اما هنوز در آن هزینه می‌شود و در همین پروژه که در انتهای دوره قبل افتتاح شده بود 400 میلیارد تومان فقط برای سیستم سیگنالینگ هزینه شده که در ایمنی بسیار مهم است و بدون این سیستم فعالیت می‌کردند. هنوز عملیات خط 4 مترو شروع نشده اما برای شروع عملیات 300 میلیارد بودجه لازم است، این هزینه را هم دولت پرداخت نکرده و شهرداری پرداخت کرده است. وی تصریح می‌کند: ضمن این که طبق قانون سازمان برنامه و بودجه تا زمانی که عملیات ساخت یک خط مترو در حال اجراست حق نداریم خط دیگری را شروع کنیم، ما زمانی که خط 2 و 3 را کار می کردیم، حق نداشتیم خط 4 را شروع کنیم، ببینید با چه ترفند و تکنیک و رویکرد تعاملی مجلس و دولت را قانع کردیم که عملیات خط 4 آغاز شود.
 
دخالت شهردار در نظر کارشناسی متخصصان
 مجتبی بهاروند، رئیس پیشین کمیسیون عمران، حمل و نقل و ترافیک شورای شهر که چندی قبل از عضویت در این کمیسیون نیز استعفا کرد، درباره تاخیر در پروژه های شهرداری می‌گوید: پیمانکاران طرح‌ها پیش بینی خود را به کمیسیون تخصصی ارائه می‌دهند و کمیسیون نیز با کار کارشناسی و نظر صاحب نظران مدت زمانی را برای پروژه در نظر می‌گیرد اما ما بیاییم و بگوییم باید این پروژه حتما هفته دیگر افتتاح شود و زمان را هم اعلام کنیم. این از کیفیت پروژه ها کم می کند و همین باعث تاخیر می‌شود که آقای شهردار این گونه عمل کرد. مثلا در پارکینگ آزادی چند روز بعد از این که افتتاح شد و بارندگی رخ داد، رفتم و اعلام هم کردم که از سقف آب می‌چکد. این که ما تحت هر شرایطی هوس کنیم که این پروژه شش ماهه به اتمام برسد، مشخص است که کیفیت لازم را ندارد. خود پیمانکاران به من می‌گفتند که این پروژه 17 ماهه بوده اما با اصرار شهرداری به ما اعلام شده که باید 12 ماهه تحویل بدهید که این کارها کارشناسی نیست.
 
تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد!
بهاروند با اشاره به پروژه خط 4 قطار شهری گفت: البته در برخی پروژه ها که مثل خط 4 مترو با ترک تشریفات به قرارگاه خاتم الانبیا(ص) داده شد، قرار بود تا آذر این عملیات آغاز شود که این کار انجام نشد و آقای شهردار در صحن طعنه ای به ما زد که ما فروردین این پروژه را انجام می‌دهیم تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد اما فروردین تمام شد و اردیبهشت آمد اما هنوز این کار شروع نشده است و تاخیر دارد. همان موقع ما هزار و 90 میلیارد تومان برای این طرح در نظر گرفتیم، یعنی نظر شورای پنجم این بود که پروژه های سوپر کلان را هم اجرایی کند و تاکید کردیم که در کنار قرارگاه با شرکت‌های دیگر هم قراردادی منعقد شود تا کار پیش برود اما تاکید این بوده که حتما فقط با قرارگاه باشد و فقط آن ها می‌توانند کار را انجام بدهند. تاخیر در پروژه صورت گرفته وگرنه در شورا کار درست انجام شده و یکی از نقاط قوت ماست.
 
نگاهی به وعده ها و تاخیرها
برای روشن شدن میزان تاخیر در پروژه های عمرانی مشهد، طبق اطلاعات سامانه ناظر، می‌توان گفت پروژه‌های تکمیل شده و در حال احداث شهرداری مشهد در مجموع تاکنون 906 روز تاخیر داشته است. در ادامه برخی از این پروژه ها آمده است(جدول شماره یک). البته در این گزارش به پروژه‌هایی چون دسترسی دوم ایستگاه کوهسنگی، اصلاحات هندسی بولوار بهشت رضا(ع)، احداث مرکز دفن زباله، ساختمان آیتا، تعریض پل پرتوی، تقاطع غیرهمسطح ابوطالب و پروژه‌های دیگری که کمتر از 10 روز تاخیر داشته اند، اشاره‌ای نشده است.
همچنین پروژه‌هایی هم در شهر مشهد در حال انجام هستند که به نظر می‌رسد با توجه به مدت زمان اعلام شده از برنامه عقب هستند و میزان پیشرفت فیزیکی آن‌ها نشان می‌دهد که احتمالا در زمان وعده داده شده به بهره برداری نمی‌رسند. (جدول شماره 2) به پروژه‌های با سررسید طولانی‌تر نیز در این گزارش اشاره‌ای نشده است.
 

 

برای روشن شدن میزان تاخیر در پروژه‌های عمرانی مشهد، طبق اطلاعات سامانه ناظر، می‌توان گفت پروژه‌های تکمیل شده و در حال احداث شهرداری مشهد در مجموع تاکنون 906 روز تاخیر داشته است.

پایگاه خبری مشهد فوری (mashhadfori.com)

65605d172e
6 اردیبهشت 1400 - 10:26

به گزارش مشهد فوری، رویکرد عمرانی شهرداری مشهد به ویژه در دو سال اخیر باعث کلنگ زنی پروژه‌های عمرانی بسیاری به خصوص در حوزه ترافیک و تقاطع سازی در شهر مشهد شد. 

پروژه‌هایی که بعضی از آن‌ها به ثمر نرسیده و احتمالا زمان بهره برداری‌شان، در دوره مدیریت شهری آینده می‌شود. تاخیر در پروژه‌های شهری تاکنون با انتقادهای جدی مواجه بوده است. شاید بیشترین انتقادها از تاخیر پروژه‌ها مربوط به احداث پارکینگ آزادی بود. پارکینگی که البته حاشیه‌های دیگری هم داشت، از جمله گران تمام شدن پروژه. پروژه‌ای که در زمان شهرداری تقی‌زاده خامسی کلنگ احداثش زده شد.

3 عامل اصلی تاخیر در بهره برداری پروژه ها
اما انتقادها از تاخیرهای پروژه‌های شهرداری به این یک مورد ختم نشد، تا جایی که محمدرضا کلایی، شهردار مشهد هفته گذشته در حاشیه مراسم آغاز عملیات اجرایی پروژه چپ گرد غیر همسطح پیامبر اعظم(ص) به بزرگراه آیت ا... هاشمی رفسنجانی در این مورد پاسخ داد و گفت: «در برخی از موارد انتقاداتی در خصوص زمان بندی اجرای پروژه‌ها از سوی شهروندان مطرح و گاهی اوقات از تاخیر در زمان‌بندی‌ها گلایه‌هایی می‌شود، در شرایط رکود اقتصادی، شیوع کرونا و شرایطی که نیروی متخصص کافی نداشتیم و مشاوران ما به اندازه کافی زبده نبودند، شاهد اتفاقات خوبی در حوزه عمرانی بوده‌ایم. اجرای تعداد زیادی پروژه عمرانی باعث شد که مشاورانی زبده و مسلط به موضوعات و مهندسان جوانی داشته باشیم که در روند اجرای این پروژه‌ها استاد شده‌اند و می‌توانند در خدمت شهر باشند.»
 
افتتاح کنیم یا کلنگ بزنیم؟
انتقادها از تاخیرها و واکنش شهردار در هفته گذشته باعث شد، میزان تاخیر در پروژه‌های اصلی شهرداری را بررسی کنیم. بررسی که البته به عدد و رقم‌های عجیب و غریبی رسید. 906 روز تاخیر در 18 پروژه شهری! عددی که به سادگی نمی2توان از کنار آن گذشت. به خصوص آن که به تازگی احداث دو پروژه دیگر در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است. در حالی که معمولا انتظار این است که در پایان دوره مدیریت شهری، پروژه جدیدی شروع نشود اما به تازگی دو پروژه بزرگ دیگر یعنی احداث دوربرگردان غیرهم سطح آزادی به جانباز با زمان اجرای 300 روزه  و دیگری چپ گرد حاج قربان در بزرگراه پیامبر اعظم(ص) با زمان اجرای 10 ماهه  کلید خورده است.
اگر چه این پروژه‌ها نیز از مطالبات مردمی بوده‌اند و گره گشای ترافیک در معابر یاده شده هستند اما این سوال مطرح می‌شود که بهتر است در پایان دوره مدیریت شهری، تمرکز بر اتمام پروژه‌های ناتمام باشد یا کلنگ زنی پروژه‌ای جدید؟ به خصوص آن که شهردار مشهد در بهمن سال گذشته گفته بود: تعریف نشدن پروژه‌های جدید و اهتمام به تکمیل پروژه‌های ناتمام با رعایت صرفه‌جویی در هزینه‌های عمومی مدیریت شهری و محرک توسعه نواحی کم برخوردار و حاشیه شهر مورد توجه ماست.
 
چرا قطار شهری نه؟
شهردار مشهد در اقدامی تحسین برانگیز که شاید خیلی از شهرداران کلان شهرها شانه مسئولیت را از آن خالی کنند، تصمیم گرفت تابلوی روزشمار را بر فراز هر پروژه عمرانی نصب کند تا مردم شاهد و ناظر پیشرفت و تاخیر پروژه‌ها باشند، از سوی دیگر در شرایط رکود اقتصادی ناشی از کرونا و سخت شدن تحریم‌ها، الحق و الانصاف تامین هزینه‌های مالی پروژه‌های شهرداری نمره درخشانی در کارنامه این دوره مدیریت شهرداری ثبت می‌کند، هر چند نباید از طرح ویژه تهاتر بدهی‌های دولتی چشم پوشی کرد. اقدامی که در سایه تفاهم دولت و تلاش شهردار جوان به ثمر نشست و میلیاردها تومان را به شهر مشهد سرازیر کرد. موفقیت شهرداری در استفاده از ظرفیت بند «و» تبصره 5 باعث شد، بدهی شهرداری به بانک‌ها تهاتر و شهرداری از لیست سیاه بانک‌ها خارج شود و دیگر مجبور به پرداخت جریمه‌های میلیاردی هم نباشد. اقدامی که معلوم نیست در آینده و با تغییر دولت و مدیریت شهری همچنان پابرجا بماند. عده از کارشناسان شهری بر این باورند که اگر شهرداری این ظرفیت ایجاد شده را به سمت کلان پروژه های دیگری از جمله خطوط قطار شهری مشهد سوق می‌داد، فواید بیشتری نصیب شهروندان می‌شد. هر چند که در ظاهر شاید کمتر به چشم آید، چرا که بدون شک با وجود گذشت 21 سال از آغاز احداث خط یک قطار شهری مشهد، شایسته مجاوران و زائران این کلان شهر مذهبی نیست که امروز تنها 2 خط قطار شهری آن فعال باشد. به خصوص وقتی این موضوع را با خطوط متروی تهران مقایسه می‌کنیم، این تفاوت بیشتر آشکار می‌شود.
 
افزایش هزینه از جیب مردم
از طرف دیگر تعدد پروژه‌های تعریف شده به صورت همزمان که گاه از عهده و امکانات سازمان عمران شهرداری مشهد نیز خارج است، باعث بروز تاخیرهای چند ماهه و افزایش هزینه از جیب شهر و شهروندان می‌شود. به خصوص با وجود تورم افسارگسیخته وقتی یک پروژه بیش از 100 روز تاخیر می‌خورد، قطعا قیمت مواد مصرفی هم افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند. از سوی دیگر وقتی تابلوی روزشمار پروژه‌ها به شمارگان منفی می‌رسد، فشار برای تسریع در به ثمر رساندن پروژه‌ها شدت بیشتری می‌گیرد و این یعنی افزایش مبالغ و پاداش‌ها در قرارداد پیمانکار. بماند که بیم افتتاح پروژه‌های ناقص نیز وجود دارد.
 
ریاضی: شهردار مشهد یکی از دلایل به وجود آمدن تاخیرهاست
اگر چه دوست داشتیم در این گزارش پاسخ‌های شهردار مشهد را هم بشنویم اما تلاش چندین روزه خبرنگار ما برای گفت‌و‌گو با محمدرضا کلایی بی‌نتیجه ماند. پس از آن که کاظمی معاون عمران و حمل و نقل و ترافیک شهرداری نیز در این باره گفت2و‌گو نکرد، سراغ اعضای شورای شهر رفتیم.
 
رئیس کمیسیون عمران، حمل و نقل و ترافیک شورای شهر مشهد در واکنش به عدد مجموع تاخیرهای پروژه های شهری می‌گوید: این عدد ما را می‌ترساند ولی کار ارزشمندی انجام شده است. پیشنهاد می‌کنم متوسط تاخیر در پروژه ها را هم بررسی کنید.
 
مسعود ریاضی می‌افزاید: نکته ای که در این موضوع وجود دارد این است که تعداد پروژه های شهری در این دوره بی سابقه بوده و حتی واژه کم سابقه هم برای آن کم است و زمانی هم که برای اجرای این پروژه ها در نظر گرفته شده کم است. اما او با این حال شهردار مشهد را یکی از دلایل به وجود آمدن تاخیرها می‌داند و ادامه می‌دهد: زمان اجرای پروژه‌ها خیلی از اوقات توسط خود شهردار که شهردار جوانی هم هست، تعیین و خیلی کوتاه تعریف شده است. او معاونان و مدیران خود را تحت فشار قرار داد که پروژه‌ها در اسرع وقت انجام شود و زمان‌های تعیین شده همیشه خارج از قاعده‌ای بوده که پیش از این به طور معمول در نظر گرفته می‌شد و از زمان‌های پیشنهادی مشاور هم بیشتر است. این در حالی است که در هر پروژه اگر پیمانکار در اجرا تعجیل کند، بین 10 تا 15 درصد به صورت معمول تشویقی دریافت می‌کند.
 
از زمان پروژه ها رضایت دارم
رئیس کمیسیون عمران شورای شهر، در پاسخ به این سوال که با توجه به اظهارات قبلی آیا مدت زمان سه ساله ای که برای پروژه‌ای مانند ساخت یک سالن ورزشی مثل شهدای تاکسیرانی در نظر گرفته شده کم است؟ توضیح می‌دهد: زمان پروژه ها با توجه به اولویت‌های ما، بودجه مصرفی و نیازهای روز ما تعیین می‌شود.
 
وقتی می‌خواهیم پل بسازیم و در نهایت سرعت باید این کار انجام شود، مشاور زمان واقعی را که برای ساخت موفق پروژه نیاز است، اعلام می‌کند و با توجه به اضافه کاری و شب کاری و... زمان آن را 24 ماه مشخص می‌کند و می‌گوید امکان کوتاه کردن زمان آن وجود ندارد.
 
وقتی آقای شهردار آن جا می‌گوید، کار 24 ماهه را 12 ماهه تحویل بدهند، یعنی باید یک کار خارق العاده صورت گیرد اما مثلا در ساخت یک سالن ورزشی شاید این تسریع در پروژه مدنظر نباشد . در خصوص این سالن از نظر من هم زمان در نظر گرفته شده زیاد است و بررسی می‌کنم که چرا این مدت زمان مشخص شده است. وی با این حال می‌گوید: پس اگر نسبت به عرف بسنجیم تاخیری انجام نشده اما به نسبت انتظارات آقای شهردار تاخیرهایی صورت گرفته است و من از مدت زمان پروژه ها رضایت دارم.
 
تاخیر در پروژه طبیعی است
محمدرضا حیدری، رئیس شورای شهر مشهد با دفاع از عملکرد عمرانی شهرداری مشهد تصریح می2کند: تاخیر در پروژه‌های عمرانی طبیعی است.
 
پروژه‌های دولتی را ببینید که بعضی از آن ها سه یا چهار سال زمان می‌برد اما در این مدت شهرداری مشهد در این زمینه رکورد زده است.
 
وی می‌افزاید: احتمالا یکی از رقم‌های بالای این تاخیرها مربوط به پروژه پارکینگ آزادی است که بخش بزرگی از آن به انتقال خطوط شرکت‌های خدماتی مرتبط بوده که این شرکت‌ها حتی زیر بار هزینه‌های انتقال آن هم نرفتند و ما این هزینه سنگین را متحمل شدیم که زمان بر بود. در دور برگردان شهید برونسی و میدان نمایشگاه هم همین شرایط بوده است.
 
حیدری اظهار کرد: این پروژه را براساس طرح جامع حمل و نقل کشور و مصوبه شورای همتای استان تصویب کردیم و مطالعات آن نیز قبلا در شورای چهارم انجام شده بود و مصوبه آن شوراست. مابر اساس تکالیف شورا فقط اجرا کردیم، قرارداد 80 میلیاردی آن هم در آن زمان قابل دفاع بود اما نمی‌دانستیم به این افزایش قیمت‌ها میخوریم. رئیس شورای پنجم تاکید می‌کند: مهم‌ترین چالش پروژه‌های دولتی منابع بوده که تخصیص آن را گاهی به سال‌های بعد منتقل می‌کند در حالی که شهرداری هیچ گاه از نظر منابع مالی مشکلی نداشته و بلافاصله با ارائه متمم‌های پروژه، کمبود منابع را جبران می‌کرد. بخش بزرگی از افزایش هزینه‌ها هم به تعدیل‌ می‌شود، وقتی در ابتدای پروژه پیمانکار قیمت میلگرد را سه هزار و 500 تومان اعلام کرده اما این رقم رسیده به 14 هزار تومان، بودجه همان پروژه 80 میلیارد بوده که 130 میلیارد تومان تعدیل خورده است. این تعدیل‌ها همه براساس بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه است و هیچ ربطی به تاخیر ندارد.
 
توسعه قطار شهری گران تمام می‌شود
حیدری در پاسخ به این سوال که با توجه به تهاتر چهار هزار و 400 میلیاردی بدهی های بانکی شهرداری که حجم نقدینگی قابل توجهی را در اختیار شهرداری قرار داده، چرا مدیریت شهری به کلان پروژه2ای مانند توسعه خطوط قطارشهری توجه لازم را نداشته است؟ توضیح می‌دهد: وقتی هر کیلومتر احداث مترو از 250 میلیارد تومان به 700 میلیارد تومان رسید ما اگر کل این چهار هزار میلیارد تومان را هم در این بخش هزینه می‌کردیم چقدر کار انجام می‌شد؟ ضمن این که در پروژه مترو بخشی از مشکل کلان شهرها مربوط به 50 درصد حق شهرداری است که کار می‌ماند اما ما هیچ وقت این مشکل را نداشتیم و پرداختیم اما مثلا در پروژه خط 2 قطار شهری دولت اعلام کرده که در  سه مرحله بودجه اختصاص داده و پرونده آن را بسته اما هنوز در آن هزینه می‌شود و در همین پروژه که در انتهای دوره قبل افتتاح شده بود 400 میلیارد تومان فقط برای سیستم سیگنالینگ هزینه شده که در ایمنی بسیار مهم است و بدون این سیستم فعالیت می‌کردند. هنوز عملیات خط 4 مترو شروع نشده اما برای شروع عملیات 300 میلیارد بودجه لازم است، این هزینه را هم دولت پرداخت نکرده و شهرداری پرداخت کرده است. وی تصریح می‌کند: ضمن این که طبق قانون سازمان برنامه و بودجه تا زمانی که عملیات ساخت یک خط مترو در حال اجراست حق نداریم خط دیگری را شروع کنیم، ما زمانی که خط 2 و 3 را کار می کردیم، حق نداشتیم خط 4 را شروع کنیم، ببینید با چه ترفند و تکنیک و رویکرد تعاملی مجلس و دولت را قانع کردیم که عملیات خط 4 آغاز شود.
 
دخالت شهردار در نظر کارشناسی متخصصان
 مجتبی بهاروند، رئیس پیشین کمیسیون عمران، حمل و نقل و ترافیک شورای شهر که چندی قبل از عضویت در این کمیسیون نیز استعفا کرد، درباره تاخیر در پروژه های شهرداری می‌گوید: پیمانکاران طرح‌ها پیش بینی خود را به کمیسیون تخصصی ارائه می‌دهند و کمیسیون نیز با کار کارشناسی و نظر صاحب نظران مدت زمانی را برای پروژه در نظر می‌گیرد اما ما بیاییم و بگوییم باید این پروژه حتما هفته دیگر افتتاح شود و زمان را هم اعلام کنیم. این از کیفیت پروژه ها کم می کند و همین باعث تاخیر می‌شود که آقای شهردار این گونه عمل کرد. مثلا در پارکینگ آزادی چند روز بعد از این که افتتاح شد و بارندگی رخ داد، رفتم و اعلام هم کردم که از سقف آب می‌چکد. این که ما تحت هر شرایطی هوس کنیم که این پروژه شش ماهه به اتمام برسد، مشخص است که کیفیت لازم را ندارد. خود پیمانکاران به من می‌گفتند که این پروژه 17 ماهه بوده اما با اصرار شهرداری به ما اعلام شده که باید 12 ماهه تحویل بدهید که این کارها کارشناسی نیست.
 
تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد!
بهاروند با اشاره به پروژه خط 4 قطار شهری گفت: البته در برخی پروژه ها که مثل خط 4 مترو با ترک تشریفات به قرارگاه خاتم الانبیا(ص) داده شد، قرار بود تا آذر این عملیات آغاز شود که این کار انجام نشد و آقای شهردار در صحن طعنه ای به ما زد که ما فروردین این پروژه را انجام می‌دهیم تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد اما فروردین تمام شد و اردیبهشت آمد اما هنوز این کار شروع نشده است و تاخیر دارد. همان موقع ما هزار و 90 میلیارد تومان برای این طرح در نظر گرفتیم، یعنی نظر شورای پنجم این بود که پروژه های سوپر کلان را هم اجرایی کند و تاکید کردیم که در کنار قرارگاه با شرکت‌های دیگر هم قراردادی منعقد شود تا کار پیش برود اما تاکید این بوده که حتما فقط با قرارگاه باشد و فقط آن ها می‌توانند کار را انجام بدهند. تاخیر در پروژه صورت گرفته وگرنه در شورا کار درست انجام شده و یکی از نقاط قوت ماست.
 
نگاهی به وعده ها و تاخیرها
برای روشن شدن میزان تاخیر در پروژه های عمرانی مشهد، طبق اطلاعات سامانه ناظر، می‌توان گفت پروژه‌های تکمیل شده و در حال احداث شهرداری مشهد در مجموع تاکنون 906 روز تاخیر داشته است. در ادامه برخی از این پروژه ها آمده است(جدول شماره یک). البته در این گزارش به پروژه‌هایی چون دسترسی دوم ایستگاه کوهسنگی، اصلاحات هندسی بولوار بهشت رضا(ع)، احداث مرکز دفن زباله، ساختمان آیتا، تعریض پل پرتوی، تقاطع غیرهمسطح ابوطالب و پروژه‌های دیگری که کمتر از 10 روز تاخیر داشته اند، اشاره‌ای نشده است.
همچنین پروژه‌هایی هم در شهر مشهد در حال انجام هستند که به نظر می‌رسد با توجه به مدت زمان اعلام شده از برنامه عقب هستند و میزان پیشرفت فیزیکی آن‌ها نشان می‌دهد که احتمالا در زمان وعده داده شده به بهره برداری نمی‌رسند. (جدول شماره 2) به پروژه‌های با سررسید طولانی‌تر نیز در این گزارش اشاره‌ای نشده است.
 

 

منبع: روزنامه خراسان

325

نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.

اخبار ایران و جهان