قنات آصف‌الدوله، اثر تاریخی تازه کشف شده در خیابان چهارباغ مشهد


20 دی 1397 - 10:40
آجرهای کشف‌شده در طاق، پیشینه‌ای بیش از ۱۰۰ سال را نشان می‌دهد.بخشی از این اثر تاریخی که هفته‌ی گذشته کشف شده است، سبب نگرانی مردم به دلیل امکان بروز سرنوشت مشابهی مانند اثر تاریخی خیابان امام خمینی، شده است.

به گزارش مشهد فوری، اثری که در این مدت بخش‌هایی از آن هم که احتمال می‌رفت با کنده‌کاری آن ادامه مسیر تاریخی ظاهر شود هم سیمان شده‌است و این نگرانی را در دل مردم انداخته که نکند این اثر هم مانند اثر تاریخی کشف‌شده در خیایان امام‌خمینی(ره) بعد از مدتی با خاک پر شود و روی آن سیمان و آسفالت کشیده‌شود.
با به سرانجام نرسیدن تحقیق گروه‌های محقق طی 10روز گذشته، برای آگاهی از هویت این بنای تاریخی به سراغ ساکنان قدیمی خیابان چهارباغ رفته‌ایم تا آن‌ها از احتمال‌هایی که برای این اثر متصور هستند، بگویند. جواد نظام‌الملکی که تاریخ این کوچه به خاندانش یعنی خواجه‌نظام الملک برمی‌گردد، در این رابطه به سنگ‌های بزرگ کشف‌شده روی دیوار اثر اشاره می‌کند و می‌گوید: چهارباغ مشهد را جد ما یعنی خواجه نظام الملک توسی بنا نهاد، اما طی ادوار مختلف به دست امرای مختلف افتاد. به خاطر همین امروز مردم می‌گویند چهارباغ مال شاهرخ است، اما چهارباغ از آن خواجه نظام الملک بود که در آخرین دوره‌هایی که هنوز باغ اصلی نظام الملک سرپا بود، آصف‌الدوله آن را به دست گرفت و احیا کرد. آن زمان آصف‌الدوله در این باغ قناتی راه انداخت و ادامه آن هم آب‌انبار ایجاد کرد. به خاطر همین یکی از احتمال‌های ما وجود همین قنات و آب انبارهایش است که امروز به صورت طاق از زیر زمین بیرون آمده‌است.

وی ادامه می‌دهد: البته از طرف دیگر، اثر دارای 3 طاق نزدیک به هم است که تاکنون هیچ آب‌انباری چنین ساختاری نداشته‌است و چون سنگ‌های بزرگ هم از روی آن بیرون کشیده‌شده، به احتمال زیاد این طاق‌ها به محلی مخفی زیرزمین تعلق دارد که راه و مخفی‌گاه امن در گذشته بوده تا در زمان جنگ یا زلزله به آن پناه ببرند. حتی این احتمال هم وجود دارد که راه مخفی آمریکایی‌ها در زمان حضورشان در مشهد باشد. چراکه کنسولگری آمریکا در خانه کوزه‌کنانی، در نزدیکی همین محل بود و آن‌ها راه‌های مخفی مختلفی برای خودشان داشتند.

به گفته وی از آنجایی که هنوز راه ورودی به این محل کشف نشده، چه خوب است اداره میراث فرهنگی با حفاری، راه‌های زیرزمینی را که به این اثر ختم می‌شوند، کشف کند و این اثر را حفظ کند.

سیمان‌کشی بخشی از راه ارتباطی به اثر تاریخی

بعد از بیرون آمدن طاق‌های این اثر تاریخی که طی حفاری‌های شهرداری مشهد بود، میراث‌ فرهنگی اعلام کرد اثر را نمی‌پوشاند، اما هنوز هویت اثر مشخص نشده، بخشی از گودبرداری سیمان شده‌است. مسیری که مردم امیدوار بودند با حفاری و کند‌وکاو بیشتر در آن بخش‌های دیگر از این اثر تاریخی کشف شود. موضوعی که مدیر پایگاه میراث فرهنگی منطقه ثامن مشهد در توضیحش می‌گوید: قسمت‌های سیمان‌کشی‌شده قبل از قسمت‌هایی است که اثر کشف‌شده در آن وجود دارد.

وفا ثابتی با اشاره به اینکه این پروژه در حال اجرا، کانال جمع‌آوری آب‌های سطحی است که مسافت زیادی هم دارد، می‌گوید: ما طی نامه‌نگاری‌هایی که با شهرداری داشتیم و بر اساس بازدیدی که از محل صورت گرفته‌بود، مشخص کردیم که کدام قسمت‌های این پروژه به کار خود ادامه دهد و کار در کدام قسمت‌ها باید متوقف شود.وی با تأکید بر اینکه ادامه پروژه زیر نظر خود میراث فرهنگی است و با پیمانکار این پروژه هماهنگ و در ارتباط هستیم، ساخت‌وساز در بخشی که از ابتدای کوچه چهارباغ در خیابان شیرازی آغاز می‌شود تا محدوده‌ای که این آثار مشاهده شده‌است را بلامانع اعلام کردیم.

وفا ثابتی بیان می‌کند: از قسمتی که این آثار و بقایای معماری وجود دارد که همکاران باستان‌شناس ما هم از آن بازدید کردند، پروژه متوقف شده‌است تا مراحل مستندسازی و کارهای مطالعاتی آن صورت گیرد. به این دلیل که این مطالعات و مستندسازی‌ها به شناخت بهتر بافت شهر مشهد کمک می‌کند. چرا که برنامه‌ای برای احیا و یا مرمت این قسمت نداریم.وی در توضیح ادامه پروژه هم به کمک شهرداری و پیمانکار اشاره می‌کند و تأکید می‌کند با کمک این نهاد باید تصمیم بگیریم که کار به چه نحوی ادامه پیدا کند که کمترین آسیب به آثار وارد شود.به گفته وی به اتفاق همکاران باستان‌شناس بازدیدهای اولیه و پژوهش‌هایی از مکان به عمل آمد تا هم پیمانکار بتواند به ادامه کار بپردازد و هم فرصتی ایجاد شود که مطالعات بیشتری روی این قسمت صورت گیرد.

ثابتی با بیان اینکه آجرهای مربع شکل به کار برده‌شده در طاق کشف‌شده قدمت بیش از 100 سال را نشان می‌دهد، تأکید می‌کند؛ چند نمونه آجر برای انجام آزمایشات دیرینه‌شناسی به آزمایشگاه میراث فرهنگی انتقال داده شده‌است. 

منبع: شهرارا

آجرهای کشف‌شده در طاق، پیشینه‌ای بیش از ۱۰۰ سال را نشان می‌دهد.بخشی از این اثر تاریخی که هفته‌ی گذشته کشف شده است، سبب نگرانی مردم به دلیل امکان بروز سرنوشت مشابهی مانند اثر تاریخی خیابان امام خمینی، شده است.

پایگاه خبری مشهد فوری (mashhadfori.com)

به گزارش مشهد فوری، اثری که در این مدت بخش‌هایی از آن هم که احتمال می‌رفت با کنده‌کاری آن ادامه مسیر تاریخی ظاهر شود هم سیمان شده‌است و این نگرانی را در دل مردم انداخته که نکند این اثر هم مانند اثر تاریخی کشف‌شده در خیایان امام‌خمینی(ره) بعد از مدتی با خاک پر شود و روی آن سیمان و آسفالت کشیده‌شود.
با به سرانجام نرسیدن تحقیق گروه‌های محقق طی 10روز گذشته، برای آگاهی از هویت این بنای تاریخی به سراغ ساکنان قدیمی خیابان چهارباغ رفته‌ایم تا آن‌ها از احتمال‌هایی که برای این اثر متصور هستند، بگویند. جواد نظام‌الملکی که تاریخ این کوچه به خاندانش یعنی خواجه‌نظام الملک برمی‌گردد، در این رابطه به سنگ‌های بزرگ کشف‌شده روی دیوار اثر اشاره می‌کند و می‌گوید: چهارباغ مشهد را جد ما یعنی خواجه نظام الملک توسی بنا نهاد، اما طی ادوار مختلف به دست امرای مختلف افتاد. به خاطر همین امروز مردم می‌گویند چهارباغ مال شاهرخ است، اما چهارباغ از آن خواجه نظام الملک بود که در آخرین دوره‌هایی که هنوز باغ اصلی نظام الملک سرپا بود، آصف‌الدوله آن را به دست گرفت و احیا کرد. آن زمان آصف‌الدوله در این باغ قناتی راه انداخت و ادامه آن هم آب‌انبار ایجاد کرد. به خاطر همین یکی از احتمال‌های ما وجود همین قنات و آب انبارهایش است که امروز به صورت طاق از زیر زمین بیرون آمده‌است.

وی ادامه می‌دهد: البته از طرف دیگر، اثر دارای 3 طاق نزدیک به هم است که تاکنون هیچ آب‌انباری چنین ساختاری نداشته‌است و چون سنگ‌های بزرگ هم از روی آن بیرون کشیده‌شده، به احتمال زیاد این طاق‌ها به محلی مخفی زیرزمین تعلق دارد که راه و مخفی‌گاه امن در گذشته بوده تا در زمان جنگ یا زلزله به آن پناه ببرند. حتی این احتمال هم وجود دارد که راه مخفی آمریکایی‌ها در زمان حضورشان در مشهد باشد. چراکه کنسولگری آمریکا در خانه کوزه‌کنانی، در نزدیکی همین محل بود و آن‌ها راه‌های مخفی مختلفی برای خودشان داشتند.

به گفته وی از آنجایی که هنوز راه ورودی به این محل کشف نشده، چه خوب است اداره میراث فرهنگی با حفاری، راه‌های زیرزمینی را که به این اثر ختم می‌شوند، کشف کند و این اثر را حفظ کند.

سیمان‌کشی بخشی از راه ارتباطی به اثر تاریخی

بعد از بیرون آمدن طاق‌های این اثر تاریخی که طی حفاری‌های شهرداری مشهد بود، میراث‌ فرهنگی اعلام کرد اثر را نمی‌پوشاند، اما هنوز هویت اثر مشخص نشده، بخشی از گودبرداری سیمان شده‌است. مسیری که مردم امیدوار بودند با حفاری و کند‌وکاو بیشتر در آن بخش‌های دیگر از این اثر تاریخی کشف شود. موضوعی که مدیر پایگاه میراث فرهنگی منطقه ثامن مشهد در توضیحش می‌گوید: قسمت‌های سیمان‌کشی‌شده قبل از قسمت‌هایی است که اثر کشف‌شده در آن وجود دارد.

وفا ثابتی با اشاره به اینکه این پروژه در حال اجرا، کانال جمع‌آوری آب‌های سطحی است که مسافت زیادی هم دارد، می‌گوید: ما طی نامه‌نگاری‌هایی که با شهرداری داشتیم و بر اساس بازدیدی که از محل صورت گرفته‌بود، مشخص کردیم که کدام قسمت‌های این پروژه به کار خود ادامه دهد و کار در کدام قسمت‌ها باید متوقف شود.وی با تأکید بر اینکه ادامه پروژه زیر نظر خود میراث فرهنگی است و با پیمانکار این پروژه هماهنگ و در ارتباط هستیم، ساخت‌وساز در بخشی که از ابتدای کوچه چهارباغ در خیابان شیرازی آغاز می‌شود تا محدوده‌ای که این آثار مشاهده شده‌است را بلامانع اعلام کردیم.

وفا ثابتی بیان می‌کند: از قسمتی که این آثار و بقایای معماری وجود دارد که همکاران باستان‌شناس ما هم از آن بازدید کردند، پروژه متوقف شده‌است تا مراحل مستندسازی و کارهای مطالعاتی آن صورت گیرد. به این دلیل که این مطالعات و مستندسازی‌ها به شناخت بهتر بافت شهر مشهد کمک می‌کند. چرا که برنامه‌ای برای احیا و یا مرمت این قسمت نداریم.وی در توضیح ادامه پروژه هم به کمک شهرداری و پیمانکار اشاره می‌کند و تأکید می‌کند با کمک این نهاد باید تصمیم بگیریم که کار به چه نحوی ادامه پیدا کند که کمترین آسیب به آثار وارد شود.به گفته وی به اتفاق همکاران باستان‌شناس بازدیدهای اولیه و پژوهش‌هایی از مکان به عمل آمد تا هم پیمانکار بتواند به ادامه کار بپردازد و هم فرصتی ایجاد شود که مطالعات بیشتری روی این قسمت صورت گیرد.

ثابتی با بیان اینکه آجرهای مربع شکل به کار برده‌شده در طاق کشف‌شده قدمت بیش از 100 سال را نشان می‌دهد، تأکید می‌کند؛ چند نمونه آجر برای انجام آزمایشات دیرینه‌شناسی به آزمایشگاه میراث فرهنگی انتقال داده شده‌است. 

منبع: شهرارا

159 /250

نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.